|
Poradnik demonstranta
|
|
Magda Micińska
|
08-02-2004 00:07
|
|
Tekst do publicystyki: wybrane przepisy prawne pomocne na manifestacjach lub innych akcjach bezpośrednich.
|
Poradnik demonstranta
Celem tej publikacji jest pomoc prawna dla uczestników w manifestacji, okupacji i innych akcji bezpośrednich. Poznaj swoje prawa.
Na manifestacji
Na manifestacji cały czas trzymamy się w grupie. Idziemy razem i opuszczamy manifestację jako grupa. Bądź uważny, unikaj zaułków. Nie zostawaj w tyle i nie wracaj sam. Większość aresztowań ma miejsce właśnie w takich sytuacjach.
Według projektu nowej ustawy o zgromadzeniach (w lutym 2004 jeszcze nie weszła w życie) zabrania się udziału w manifestacjach osobom zamaskowanym, których identyfikacja jest utrudniona lub niemożliwa. Ustawa wyklucza uczestnictwo takich osób w zgromadzeniu –tzn. mogą być od razu zatrzymani.Nowa ustawa rozszerza odpowiedzialność finansową organizatorów i przewodniczących zgromadzeń za ich przebieg, poprzez wprowadzenie wspólnej odpowiedzialności za szkody powstałe podczas zgromadzenia lub bezpośrednio po jego zakończeniu. Projektowane zmiany ułatwiają też występowanie z roszczeniami odszkodowawczymi przez poszkodowane podmioty i tworzą dla nich podstawy dochodzenia odpowiedzialności finansowej od wszystkich osób biorących udział w zgromadzeniu za szkody powstałe w wyniku zgromadzenia.
Na manifestacji unikaj zdjęć i kamer mogą być użyte jako dowody przeciwko tobie. Po akcji warto zmienić ubranie jeśli jego wygląd wskazuje, że ubrałeś w niej udział (np. ślady farby). Policja może poszukiwać uczestników na podstawie zdjęć i filmów, zdarzają się aresztowania na ulicach w kilka godzin po manifestacji. Istnieje niebezpieczeństwo bycia legitymowanym i zatrzymanym także w autobusie czy w tramwaju. Nie przechwalaj się głośno co robiłeś i o co wiesz o innych. Nie używaj nazwisk.
Pamiętaj o dokumencie tożsamości.
Jeżeli obok ciebie ktoś jest zatrzymany warto pomyśleć o akcji solidarnościowej np. blokowanie przez sitting przejazdu radiowozu z osobą zatrzymaną. Dobra organizacja demonstrantów może spowodować uwolnienie.
Zatrzymanie i kontrola osobista
Jeśli zostałeś zatrzymany lub otoczony przez policje, podczas akcji, najlepiej nic nie mów, odmawiaj zgody na uznanie cię za oskarżonego. Nie panikuj. Generalnie można odmawiać jakikolwiek deklaracji poza wymagalnymi formalnościami jak tożsamość, wiek, adres i zawód. Jeżeli jest was wielu zatrzymanych, próbujcie wymieniać się nazwiskami i numerami telefonów żeby nie być w izolacji.
Policjanci, przystępując do czynności służbowych takich jak zatrzymanie czy kontrola osobista są zobowiązani m.in:
1) podać stopień, imię i nazwisko; policjanci nie umundurowani okazują ponadto legitymację służbową w taki sposób, aby zainteresowany miał możliwość odczytać i zanotować nazwisko policjanta i nazwę organu, który wydał legitymację,
2) podać podstawę prawną oraz przyczynę podjęcia czynności służbowej.
Przystępując do zatrzymania osoby, policja ma obowiązek sprawdzić czy osoba zatrzymana posiada broń lub inne niebezpieczne przedmioty mogące służyć do popełnienia przestępstwa lub wykroczenia albo stanowić dowody rzeczowe lub podlegać przepadkowi ( dlatego zostaw w domu narkotyki, notes z adresami a jeśli masz telefon komórkowy pomyśl czy w razie zatrzymania nie ułatwi on identyfikacji innych aktywistów).
Jeżeli jesteś ofiarą przemocy policyjnej masz prawo żądać niezwłocznego zbadania przez lekarza i wydania obdukcji (jest odpłatna ok. 50 PLN ale to bardzo ważny dowód przeciwko policji).
Na komisariacie policjant sporządza protokół zatrzymania i doręcza jego kopię zatrzymanemu. W terminie 7 dni masz prawo wnieść do sądu zażalenie na zatrzymanie.
Masz prawo do telefonu do wskazanej przez ciebie osoby. Masz prawo kontaktu z adwokatem.
Osobę zatrzymaną należy niezwłocznie zwolnić, gdy:
1)ustanie przyczyna zatrzymania,
2) sąd wyda postanowienie o zwolnieniu (w przypadku gdy napiszesz zażalenie)
3) z opinii lekarza wynika, że zatrzymanie może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia osoby zatrzymanej,
- jednak nie później niż przed upływem 48 godzin od chwili zatrzymania, chyba że zostało wydane postanowienie o tymczasowym aresztowaniu.
Przy kontroli osobistej masz prawo żądać obecności osoby wskazanej przez siebie. Masz prawo żądać aby kontrola osobista była dokonana za pośrednictwem osób tej samej płci.
Aresztowanie
Tymczasowe aresztowanie polega na faktycznym pozbawieniu wolności oskarżonego o popełnienie przestępstwa. Zastosowanie tymczasowego aresztowania nie przesądza o winie, o tym bowiem, czy jesteś winny zarzucanego czynu i czy poniesiesz karę, zadecyduje sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie karne.
Tymczasowe aresztowanie może zastosować tylko sąd. Przed zastosowaniem tymczasowego aresztowania sąd albo prokurator przesłuchuje oskarżonego. Masz prawo do telefonu. Masz prawo do adwokata. Na postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania przysługuje Ci zażalenie.
Aby można było zastosować tymczasowe aresztowanie, muszą zaistnieć poniższe okoliczności:
Po pierwsze - fakt, że oskarżony popełnił przestępstwo, musi być bardzo prawdopodobny.
Po drugie - musi być spełniony chociaż jeden z następujących warunków:
·uzasadniona obawa ucieczki lub ukrywania się oskarżonego
·uzasadniona obawa utrudniania postępowania karnego
·potrzeba zabezpieczenia postępowania karnego spowodowana grożącą oskarżonemu surową karą
·uzasadniona obawa popełnienia przez oskarżonego nowego przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu lub przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu
Surowa kara to taka gdy oskarżonemu zarzuca się popełnienie przestępstwa, za które grozi kara pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej 8 lat (jeżeli przestępstwo zagrożone jest karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat, to górną granica kary jest 5 lat).
W związku z udziałem w manifestacji może to być np. czynna napaść na funkcjonariusza publicznego –max 10 lat. Jednak większość czynów karalnych popełnianych podczas akcji bezpośrednich to występki zagrożone znacznie niższą karą (np. za naruszenie nietykalności cielesnej policjanta -max 3 lata, za znieważenie –max 1 rok) oraz wykroczenia.
Wykroczenia.
W związku z udziałem w manifestacji możemy być obwinieni ze wykroczenia takie jak np. umieszczenia napisu (grafiti), ulotki czy plakatu w miejscu publicznym, zniszczenie, uszkodzenia mienia publicznego i prywatnego, używanie słów nieprzyzwoitych itp. Karami za wykroczenia są:
1) areszt,
2) ograniczenie wolności,
3) grzywna,
4) nagana.
Kara aresztu trwa najkrócej 5, najdłużej 30 dni; wymierza się ją w dniach.
Postępowanie toczy się przed kolegium do spraw wykroczeń. Orzeczenie o karze nie jest odnotowane w Centralnym Rejestrze Skazań czyli nadal fromalnie jest się „nie karanym”.
.........................................
dzięki dla B. za pomoc w redagowaniu tej ulotki :)
........................................
|
Uzupełnienia i sprostowania:
|
Indymedia to sieć zwykłych ludzi,
aktywistów i organizacji 